سایت ساز رایگان افزایش رتبه الکسای قانونی فروش مکمل های بدن سازی مجاز نکس وان موزیک - دانلود موزیک جدید اپلود سنتر عکس و فایل رایگان فراز هاستینگ|بهترین خدمات هاستینگ هاست وبلاگدهی حرفه ای
بستن تبلیغات [X]
دانلود پایان نامه ارشد:تبیین آسیب پذیری گندمکاران نسبت به خشکسالی مورد مطالعه شهرستان باوی
loading...

دانلود مقالات

پایان نامه بازدید : 1 جمعه 4 آبان 1397 زمان : 15:48
امتیاز :
نتيجه : مجموع 0 امتياز توسط 0 نفر

عنوان:

تبیین آسیب پذیری گندمکاران نسبت به خشکسالی مورد مطالعه شهرستان باوی

استاد راهنما:

دکتر سعید محمد زاده

استاد مشاور:

دکتر معصومه فروزانی

۱۳۹۳

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی شود

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

Contents

فصل اول: مقدمه. ۱

۱- ۱ مقدمه.. ۱

۲-۱ بیان مسئله. ۳

۳-۱ اهمیت و ضرورت موضوع. ۴

۴-۱ محدوده پژوهش. ۶

۵-۱ اهداف تحقیق. ۶

۱-۵-۱ هدف اصلی. ۶

۲-۵-۱ اهداف اختصاصی. ۷

۶-۱تعریف واژگان. ۷

۷-۱محدودیت ها و مشکلات پژوهش. ۹

فصل دوم: مروری بر پژوهش های انجام شده. ۲

۱-۲ مقدمه. ۲

۲-۲ خشکسالی و انواع آن. ۲

۱-۲-۲ تعریف و مفهوم خشکسالی. ۲

۲-۲-۲ انواع خشکسالی.. ۸

۳-۲ اثرات و پیامدهای خشکسالی.. ۱۲

۱-۳-۲ اثرات مستقیم و غیر مستقیم. ۱۳

۲-۳-۲ اثرات اقتصادی، اثرات زیست محیطی و اثرات اجتماعی. ۱۴

۱-۲-۳-۲ اثرات اقتصادی خشکسالی:. ۱۴

۲-۲-۳-۲ اثرات زیست محیطی خشکسالی:. ۱۵

۳-۲-۳-۲ اثرات اجتماعی خشکسالی:. ۱۶

۳-۳-۲ اثرات خشکسالی بر حسب منبع آسیب پذیر. ۱۷

۱-۳-۳-۲ اثر خشکسالی بر کشاورزی. ۱۷

۲-۳-۳-۲ اثر خشکسالی بر منابع آب. ۱۷

۳-۳-۳-۲ اثر خشکسالی بر جوامع انسانی. ۱۸

۴-۲ روند خشکسالی در ایران و جهان. ۱۹

۱-۴-۲ خشکسالی در ایران. ۱۹

۲-۴-۲ خشکسالی در جهان. ۲۱

۵-۲ مدیریت خشکسالی. ۲۲

۱-۵-۲ مدیریت بحران. ۲۳

۲-۵-۲ مدیریت ریسک. ۲۴

۶-۲ آسیب پذیری نسبت به خشکسالی. ۲۶

۷-۲ آسیب پذیری. ۲۸

۱-۷ -۲ تعریف و مفهوم آسیب پذیری. ۲۸

۲-۷-۲ عوامل مؤثر بر آسیب پذیری. ۳۵

۳-۷-۲ انواع آسیب پذیری. ۳۶

۱-۳-۷-۲ آسیب پذیری زیست محیطی:. ۳۶

۲-۳-۷-۲ آسیب پذیری اجتماعی.. ۳۷

۳-۳-۷-۲ آسیب پذیری اقتصادی. ۳۷

۴-۷-۲ ابعاد آسیب پذیری:. ۳۸

۱-۴-۷-۲ در معرض قرارگرفتن. ۳۹

۲-۴-۷-۲ حساسیت. ۴۰

۳-۴-۷-۲ ظرفیت سازگاری. ۴۱

۵-۷-۲ ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری. ۴۴

۱-۵-۷-۲ سرمایه انسانی. ۴۵

۲-۵-۷-۲ سرمایه فیزیکی. ۴۶

۳-۵-۷-۲ سرمایه مالی. ۴۶

۴-۵-۷-۲ سرمایه طبیعی. ۴۷

۵-۵-۷-۲ سرمایه اجتماعی. ۴۷

۸-۲ سنجش آسیب پذیری. ۴۹

۱-۸-۲ تعیین شاخص سنجش آسیب پذیری. ۵۱

۲-۸-۲ تعیین وزن شاخص های ارزیابی آسیب پذیری. ۵۱

۹-۲ مروری بر پژوهش های انجام شده. ۵۲

۱-۹-۲ مطالعات خارجی:. ۵۳

۲-۹-۲ مطالعات داخلی:. ۵۸

۱۰-۲ نتیجه گیری. ۶۳

فصل سوم: روش شناسی پژوهش. ۶۶

۱-۳ مقدمه. ۶۶

۲-۳ روش تحقیق. ۶۶

۳-۳ جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونه گیری. ۶۷

۴-۳ منطقه مورد مطالعه. ۶۸

۵-۳ متغیرهای تحقیق. ۶۹

۱-۵-۳ متغیرهای مستقل. ۶۹

۱-۱-۵-۳ ویژگی های فردی گندمکاران. ۶۹

۲-۱-۵-۳ در معرض قرار گرفتن. ۶۹

۳-۱-۵-۳ حساسیت. ۷۰

۴-۱-۵-۳ ظرفیت سازگاری گندمکاران. ۷۱

۲-۵-۳ متغیر وابسته. ۷۳

۱-۲-۵-۳ آسیب پذیری گندمکاران از خشکسالی. ۷۳

۶-۳شاخص سازی. ۷۴

۱-۶-۳ رفع اختلاف مقیاس بین مؤلفه ها. ۷۴

۲-۶-۳ تعیین وزن مؤلفه ها. ۷۵

۷-۳ سؤالات تحقیق. ۷۶

۸-۳ فرضیه های پژوهش. ۷۶

۹-۳ ابزار جمع آوری اطلاعات. ۷۶

۱۰-۳ روایی و پایایی ابزار سنجش. ۷۷

۱۱-۳ روش تجزیه و تحلیل داده ها. ۷۸

فصل چهارم: نتایج و بحث. ۸۰

۱-۴ مقدمه. ۸۰

۲-۴ آمار توصیفی. ۸۰

۱-۲-۴ توزیع سنی گندمکاران. ۸۰

۲-۲-۴ بعد خانوار گندمکاران. ۸۱

۳-۲-۴ محل سکونت. ۸۲

۴-۲-۴ نوع شغل. ۸۲

۵-۲-۴ نوع فعالیت کشاورزی. ۸۳

۶-۲-۴ نوع کشت. ۸۳

۷-۲-۴ نوع مالکیت زمین زراعی. ۸۴

۸-۲-۴ بیمه محصول. ۸۴

۹-۲-۴ منبع آب. ۸۴

۱۰-۲-۴ در معرض قرار گرفتن. ۸۵

۱۱-۲-۴ حساسیت گندمکاران نسبت به خشکسالی. ۸۶

۱۲-۲-۴ ظرفیت سازگاری. ۸۶

۱-۱۲-۲-۴ سرمایه انسانی. ۸۷

۲-۱۲-۲-۴ سرمایه فیزیکی. ۹۱

۳-۱۲-۲-۴ سرمایه طبیعی. ۹۲

۲-۳-۱۲-۲-۴ دسترسی به آب. ۹۳

۴-۱۲-۲-۴ سرمایه مالی. ۹۵

۵-۱۲-۲-۴ سرمایه اجتماعی. ۹۶

۶-۱۲-۲-۴ شاخص ظرفیت سازگاری. ۹۹

۱۳-۲-۴ آسیب پذیری گندمکاران نسبت به خشکسالی. ۱۰۰

۳-۴ آمار استنباطی. ۱۰۲

۱-۳-۴ آزمون های همبستگی. ۱۰۲

۱-۱-۳-۴ رابطه بین ویژگی های فردی گندمکاران با حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری آنان نسبت به خشکسالی. ۱۰۲

۲-۳-۴ آزمون های مقایسه میانگین. ۱۰۳

۱-۲-۳-۴ مقایسه میانگین در معرض قرار گرفتن، حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس محل سکونت. ۱۰۳

۲-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع شغل. ۱۰۵

۴-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع فعالیت کشاورزی. ۱۰۶

۵-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع کشت. ۱۰۷

۵-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع مالکیت اراضی. ۱۰۸

۵-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع منبع آب. ۱۰۹

۵-۲-۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس تحت پوشش بودن بیمه محصولات. ۱۱۰

۳-۳-۴ تحلیل خوشه ای. ۱۱۱

۱-۳-۳-۴ طبقه بندی گندمکاران بر اساس در معرض قرار گرفتن آنان. ۱۱۲

۲-۳-۳-۴ طبقه بندی گندمکاران بر اساس حساسیت آنان. ۱۱۳

۳-۳-۳-۴ طبقه بندی گندمکاران بر اساس ظرفیت سازگاری آنان. ۱۱۴

۴-۳-۳-۴ طبقه بندی گندمکاران بر اساس آسیب پذیری آنان. ۱۱۵

۴-۳-۴ تبیین آسیب پذیری گندمکاران نسبت به خشکسالی. ۱۱۶

فصل پنجم: نتیجه گیری کلی و ارائه پیشنهاد ها. ۱۱۹

۱-۵ مقدمه. ۱۱۹

۲-۵ نتایج پژوهش. ۱۱۹

۳-۵ پیشنهاد ها. ۱۲۶

منابع. ۱۲۷

فهرست جداول

جدول۱-۲ مقایسه دیدگاه های نظری آسیب پذیری نسبت به مخاطرت طبیعی.. ۳۴

جدول ۲-۲ روش های سنجش آسیب پذیری.. ۵۰

جدول ۳-۲ استخراج اجزای پرسشنامه از پیشینه تحقیق.. ۶۳

جدول ۱-۳ حجم جامعه و نمونه مورد مطالعه.. ۶۷

جدول۲-۳متغیرهای تحقیق و مقیاس سنجش آن ها.. ۷۷

جدول ۳-۳ مقدار آلفای کرونباخ پرسشنامه.. ۷۸

جدول۱-۴ توزیع سنی گندمکاران مورد مطالعه.. ۸۱

جدول۲-۴ بعد خانوار گندمکاران.. ۸۱

جدول ۳-۴ محل سکونت گندمکاران.. ۸۲

جدول۴-۴ نوع شغل گندمکاران.. ۸۲

جدول ۵-۴ نوع فعالیت کشاورزی.. ۸۳

جدول ۶-۴ نوع کشت گندمکاران.. ۸۳

جدول ۷-۴ نوع مالکیت اراضی گندمکاران.. ۸۴

جدول ۸-۴ بیمه محصول گندمکاران.. ۸۴

جدول ۹-۴ منبع آب گندمکاران.. ۸۵

جدول ۱۰-۴ در معرض قرار گرفتن.. ۸۵

جدول ۱۱-۴ سطح بندی در معرض قرار گرفتن.. ۸۵

جدول ۱۲-۴ حساسیت گندمکاران.. ۸۶

جدول ۱۳-۴ سطح بندی حساسیت گندمکاران.. ۸۶

جدول۱۴-۴ سطح تحصیلات گندمکاران.. ۸۷

جدول۱۵-۴ سابقه فعالیت کشاورزی گندمکاران.. ۸۸

جدول۱۶-۴ تعداد دفعات شرکت در دوره های آموزشی – ترویجی گندمکاران.. ۸۸

جدول۱۷-۴ سطح سلامت گندمکاران.. ۸۹

جدول ۱۸-۴ مهارت های فنی- زراعی گندمکاران.. ۸۹

جدول ۱۹-۴ سطح بندی مهارت های فنی- زراعی گندمکاران.. ۹۰

جدول ۲۰-۴ سرمایه انسانی گندمکاران.. ۹۱

جدول ۲۱-۴ سطح بندی سرمایه انسانی گندمکاران.. ۹۱

جدول ۲۲-۴ سرمایه فیزیکی گندمکاران.. ۹۱

جدول ۲۴-۴ میزان مالکیت زمین زراعی گندمکاران.. ۹۲

جدول ۲۵-۴ سطح بندی میزان مالکیت اراضی گندمکاران.. ۹۳

جدول ۲۶-۴ دسترسی به آب گندمکاران.. ۹۳

جدول ۲۷-۴ سطح بندی دسترسی به آب گندمکاران.. ۹۳

جدول۲۸-۴ سرمایه طبیعی گندمکاران.. ۹۴

جدول ۲۹-۴ سطح بندی سرمایه طبیعی گندمکاران.. ۹۴

جدول ۳۰-۴ سرمایه مالی گندمکاران.. ۹۵

جدول ۳۱-۴ سطح بندی سرمایه مالی گندمکاران.. ۹۵

جدول۳۲-۴ تعداد عضویت گندمکاران در گروه های اجتماعی- سیاسی.. ۹۶

جدول ۳۳-۴ توزیع فراوانی مؤلفه پیوند سرمایه اجتماعی در میان گندمکاران.. ۹۷

جدول ۳۴-۴ توزیع فراوانی مؤلفه پل ارتباطی سرمایه اجتماعی در میان گندمکاران ۹۸

جدول ۳۵-۴ سرمایه اجتماعی گندمکاران.. ۹۹

جدول ۳۶-۴ سطح بندی سرمایه اجتماعی گندمکاران.. ۹۹

جدول ۳۷-۴ ظرفیت سازگاری گندمکاران.. ۱۰۰

جدول ۳۸-۴ سطح بندی ظرفیت سازگاری گندمکاران.. ۱۰۰

جدول ۳۹-۴ آسیب پذیری گندمکاران نسبت به خشکسالی.. ۱۰۱

جدول ۴۰-۴ سطح بندی آسیب پذیری گندمکاران.. ۱۰۱

جدول ۴۱-۴ رابطه بین ویژگی های فردی گندمکاران با حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری آنان نسبت به خشکسالی.. ۱۰۳

جدول۴۲-۴ مقایسه میانگین در معرض قرار گرفتن، حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس محل سکونت.. ۱۰۴

جدول۴۳-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس شغل اصلی.. ۱۰۵

جدول۴۴-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع فعالیت کشاورزی.. ۱۰۷

جدول۴۵-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع کشت.. ۱۰۸

جدول۴۶-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع مالکیت زراعی.. ۱۰۹

جدول۴۷-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس نوع منبع آب.. ۱۱۰

جدول۴۸-۴ مقایسه میانگین حساسیت، ظرفیت سازگاری و آسیب پذیری گندمکاران بر اساس استفاده یا عدم استفاده از بیمه محصول.. ۱۱۱

جدول ۴۹-۴ تعداد افراد در هر خوشه حاصل از تحلیل خوشه ای.. ۱۱۲

جدول ۵۰-۴ میانگین در معرض قرار گرفتن افراد در هر خوشه.. ۱۱۲

جدول ۵۱-۴ تعداد افراد در هر خوشه حاصل از تحلیل خوشه ای.. ۱۱۳

جدول ۵۲-۴ میانگین حساسیت افراد در هر خوشه.. ۱۱۳

جدول۵۳-۴ تعداد افراد در هر خوشه حاصل از تحلیل خوشه ای.. ۱۱۴

جدول ۵۴-۴ میانگین ظرفیت سازگاری افراد در هر خوشه.. ۱۱۵

جدول ۵۵-۴ تعداد افراد در هر خوشه حاصل از تحلیل خوشه ای.. ۱۱۵

جدول ۵۶-۴ میانگین آسیب پذیری افراد در هر خوشه.. ۱۱۶

جدول ۵۷-۴ تبیین آسیب پذیری گندمکاران بر اساس مؤلفه های سازنده آن.. ۱۱۷

فهرست اشکال

شکل ۲-۱ انواع خشکسالی و پیامدهای آن(کرمی،۱۳۸۸، ۵). ۱۲

شکل ۲-۲ اثرات و پیامدهای خشکسالی(پائول۱۹۹۸، ص:۳۶۹). ۱۴

شکل ۲-۳ تأثیرات مستقیم و غیر مستقیم مخاطرات طبیعی بر جامعه(افتخاری و همکاران،۱۳۸۸، ۳۱). ۱۹

شکل ۲-۴ درصد افراد زیان دیده بر اثر بلایای طبیعی در خاورمیانه در سال های ۲۰۰۸-۱۹۷۸(حیاتی،۱۳۸۸،۱۱۶). ۲۰

شکل ۲-۵ درصد افراد زیان دیده بر اثر خشکسالی در جهان در سال های۲۰۰۴-۱۹۰۰(حیاتی،۱۳۸۸،۱۱۵). ۲۱

شکل ۲-۶ چرخه مدیریت ریسک و مدیریت بحران (خسروی پور، ۱۳۸۹، ۳۳).. ۲۴

شکل ۲-۷ فرایند مدیریت ریسک(پورطاهری و همکاران،۱۳۹۲، ۹). ۲۶

شکل ۲-۸ رویکرد یکپارچه به آسیب پذیری نسبت به مخاطرات طبیعی و تلقی آن به عنوان خصیصه ای از سیستم زوجی انسانی-محیطی (قدیری و همکاران،۱۳۸۷، افتخاری و همکاران،۱۳۸۸) ۲۷

شکل ۲-۹ حلقه های کلیدی مفهوم آسیب پذیری(افتخاری و همکاران،۱۳۸۸ ،۳۳).. ۳۲

شکل ۲-۱۰ چارچوب ریسک – خطر (افتخاری و همکاران،۱۳۸۸، ۳۶).. ۳۳

شکل ۲-۱۱ عوامل مؤثر بر آسیب پذیری (دانتیما و کزنری،۲۰۱۳).. ۳۶

شکل ۲-۱۳ انواع آسیب پذیری کشاورز در برابر خشکسالی(اقتباس از: پورطاهری و همکاران،۱۳۹۲ :۱۱). ۳۸

شکل ۲-۱۴ نقش ظرفیت در کاهش آسیب پذیری(پورطاهری و همکاران،۱۳۸۹،۲۸). ۴۲

شکل ۲-۱۵ چارچوب مفهومی معیشت پایدار (منبع: اداره توسعه بین الملل، ۲۰۰۲) ۴۴

شکل ۲-۱۶ چارچوب مفهومی برای ارزیابی آسیب پذیری کشاورزان به تغییر اقلیم(درسا و همکاران،۲۰۰۸). ۵۰

شکل ۲-۱۷ مدل تحقیق. ۵۲

فهرست روابط

رابطه ۱-۳ فرمول محاسبه در معرض قرار گرفتن.. ۷۰

رابطه۲-۳ فرمول محاسبه حساسیت.. ۷۰

رابطه ۳-۳ فرمول شاخص آسیب پذیری.. ۷۳

رابطه ۴-۳ فرمول استاندارد کردن برای رفع اختلاف مقیاس ها.. ۷۵

رابطه ۵-۳ محاسبه شاخص بر اساس وزن های به دست آمده از PCA.. 75

رابطه ۱-۴ فرمول شاخص سرمایه انسانی.. ۹۱

رابطه ۲-۴ فرمول شاخص سرمایه طبیعی.. ۹۴

رابطه ۳-۴ فرمول شاخص سرمایه اجتماعی.. ۹۸

رابطه ۴-۴ فرمول ساخت شاخص ظرفیت سازگاری.. ۹۹

رابطه ۵-۴ فرمول شاخص آسیب پذیری.. ۱۰۰

فصل اول

مقدمه

فصل اول: مقدمه

۱- ۱ مقدمه

خشکسالی، کمبود آب و اثرات آن بر تولیدات کشاورزی و توسعه اقتصادی یکی از نگرانی های عمده جهانی محسوب می شوند و از بزرگترین چالش هایی هستند که توسعه ی کشاورزی کشور در حال و آینده با آن مواجه خواهد بود (امامی بیستگانی و سیادت، ۱۳۸۸؛ لیو و همکاران[۱]،۲۰۰۸). خشکسالی در چند دهه اخیر یک پدیده شایع و یکی از علل اصلی کاهش تولید بوده است (حیاتی و همکاران[۲]،۲۰۱۰). همچنین خشکسالی در مقایسه با سایر بلایای طبیعی مانند: سیل، آتشفشان، طوفان و حتی زلزله، بیشترین خسارت را در سال های گذشته در کشور به جا نهاده است و این در حالی است که به دلیل بطئی بودن روند وقوع آن و نمایان شدن تأثیر تخریبی آن پس از مدت زمان نسبتأ طولانی، کمتر مورد توجه و حساسیت برنامه ریزان و سیاستگذاران برای مطالعه، بررسی و نحوه برخورد با آن قرار گرفته است (حیاتی و همکاران،۱۳۸۸ ؛ دهزاد و همکاران،۱۳۸۸؛ وزارت جهاد کشاورزی استان خوزستان، ۱۳۹۰).
خشکسالی طی دوره های مختلف، همه بخش های کشور به خصوص بخش کشاورزی را با خود درگیر ساخته است (تقوایی ابریشمی،۱۳۸۸). معیشت در جامعه وابسته به بخش کشاورزی است و بیش از ۷۵ درصد محصولات کشاورزی در مناطق روستایی تولید می­شود در حالی که بخش کشاورزی وابسته به آب و هوا می باشد و تنوع آب و هوا به شدت تولید محصول را تحت تأثیر قرار می­دهد. خشکسالی از طریق تأثیرگذاری بر فرآیندهای اجتماعی و اقتصادی و سیاسی جامعه، منجر به آسیب پذیری جامعه می شود و با توجه به اینکه اقتصاد روستایی اتّکای قابل توجهی به فعالیت های کشاورزی دارد، شعاع تأثیر پدیده ی خشکسالی در مناطق روستایی، بیش از نقاط دیگر بوده است. اثرات و پیامدهای خشکسالی معمولأ ابتدا بر کشاورزی، تولید مواد غذایی، منابع آبی و در نتیجه بر زندگی و معیشت کشاورزان که ذی­نفعان کلیدی و تولید کنندگان اصلی محصولات کشاورزی و مواد غذایی هستند ظاهر می شود و به طور مستقیم زندگی و الگوهای معیشت روزانه آن ها را تحت تأثیر قرار­می دهد و منجر به آسیب پذیری خانوارهای کشاورزان و ناپایداری معیشت آنان می گردد (ویلهایت[۳]، ۱۹۹۳؛ صالح و مختاری،۱۳۸۶؛ زمانی و همکاران،۱۳۸۸؛ پور طاهری و همکاران،۱۳۸۹؛ پیتمن و همکاران[۴]،۲۰۱۱ ؛ حبیبا و همکاران[۵]،۲۰۱۲). علی رغم گستردگی و تنوع خسارات و آسیب های ناشی از خشکسالی، ماهیت چند بعدی و پویای آن ها موجب شده که مطالعه آسیب پذیری جوامع و بخش های مختلف نسبت به خشکسالی دشوار باشد درحالی که درک ماهیت آسیب پذیری[۶]، نقش مهمی در کاهش اثرات و پیامدهای خشکسالی دارد (کشاورز، ۱۳۸۹). تجزیه و تحلیل آسیب پذیری نسبت به خشکسالی در زمینه کشاورزی و امنیت غذایی جهانی، به ویژه با توجه به الگوهای افزایش مخاطرات اقلیمی برای کشورهای مستعد مخاطرات متفاوت در جهان، حیاتی است(جایانتی و همکاران[۷]،۲۰۱۳). اندرسون و وودرو [۸](۱۹۹۸) نیز توسعه پایدار را فرایند کاستن از آسیب پذیری ها و افزایش ظرفیت های محلی تعریف کرده اند (پورطاهری و همکاران، ۱۳۸۹). بنابراین، سنجش آسیب پذیری کشاورزان نسبت به خشکسالی، گامی مهم در پرداختن به موضوع آسیب پذیری نسبت به خشکسالی در کشور است و می تواند به مدیریت خشکسالی کاهش گرا[۹] منجر شود (گیکن و همکاران[۱۰]،۲۰۱۲).

۲-۱ بیان مسئله

استان خوزستان یکی از قطب های اصلی فعالیت های کشاورزی کشور محسوب می شود (مینایی و همکاران،۱۳۸۸)، ۸۰ درصد از کل سطح زیر کشت و ۶۲ درصد از تولید غذای اصلی در جهان مربوط به کشت گندم است (مونگی و همکاران،۲۰۱۰). برآوردهای موجود نشان می دهد که نیاز کشور به گندم تا سال ۱۴۷۰۰ از مرز۲۰ میلیون تن در سال خواهد گذشت (کوچکی و نصیری،۱۳۸۷). گندم عمده ترین محصول زراعی در خوزستان بوده و رتبه دوم کشت این محصول در کشور به خوزستان اختصاص دارد. بر اساس آمار موجود در سال زراعی ۱۳۸۹- ۱۳۸۸ ، از کل اراضی زیر کشت گندم استان خوزستان( ۸۸۹ هزار هکتار)، ۶۰۵ هزار هکتار( ۶۸ درصد) به گندم آبی و ۲۸۴ هزار هکتار(۳۲درصد) به گندم دیم اختصاص دارد. میانگین تولید کل گندم نیز حدود ۱۳۷۳ تن بوده که سهم گندم آبی ۱۲۴۸ تن(۹۱ درصد) و گندم دیم ۱۲۴ هزار تن(۹ درصد) می باشد (گوشه وغالبی،۱۳۹۱ و اداره آمار و فناوری اطلاعات جهاد کشاورزی استان خوزستان،۱۳۹۲).

بر اساس گزارش سازمان ملل در آینده ای نزدیک ۳۱ کشور جهان با کمبود آب مواجه خواهند شد و از ایران نیز به عنوان یکی از بحرانی ترین کشورهای درگیر کمبود آب در آینده نام برده می شود (پور طاهری و همکاران،۱۳۹۲). خشکسالی ها و کم آبی سال های اخیر باعث کاهش منابع آب با کیفیت مطلوب در خوزستان شده است و ناخواسته بهره برداری از منابع آب با کیفیت نامطلوب برای آبیاری گندم را افزایش داده است (گوشه و غالبی،۱۳۹۱) همین امر سبب شده استان خوزستان با داشتن رتبه دوم در تولید گندم در کشورمان، قسمت بزرگی از تولید گندم خود را از دست بدهد (تقوایی ابریشمی، ۱۳۸۸). سطح زیر کشت گندم در کشور ما بسیار بالا است (میران زاده و امام،۱۳۸۸) و تولید آن به ویژه به صورت کشت دیم وابستگی بالایی با مقدار نزولات جوی و برخی از عوامل اقلیمی دارد. در استان خوزستان به علت خشکسالی، کافی نبودن بارندگی و توزیع نامناسب باران در سال های اخیر ، سطوح چشمگیری از گندم زارها، قابل برداشت نبوده و یا عملکرد کمی دارند که میزان تولید کل گندم کشور را تحت تأثیر قرار داده است(تاتاری و همکاران،۱۳۹۰). خشکسالی نه تنها باعث خسارات کشاورزی برای کشاورزان می­شود بلکه درآمد آن ها، فرصت های شغلی و نهاده ها و سرمایه گذاری آن ها را در بخش کشاورزی کاهش می دهد (حبیبه و همکاران،۲۰۱۲). این خسارات ادامه آسیب پذیری کشاورزان نسبت به خشکسالی را نشان می­دهد (گیکن و همکاران،۲۰۱۲) و کاهش خسارات نیازمند فهم صحیح علل و راه حل های مناسب می باشد که در این زمینه، آسیب پذیری به عنوان تعیین کننده اصلی معرفی می شود (افتخاری و همکاران، ۱۳۸۷).

آسیب پذیری نسبت به خشکسالی حاصل مجموعه ای پیچیده، چندگانه و همبسته از عوامل اجتماعی- اقتصادی است که مطالعه آن را دشوار می کند. درحالی که تبیین آسیب پذیری و عوامل اثرگذار بر آن، عامل کلیدی در کاهش اثر بخش خسارات خشکسالی به شمار می رود (بریکمن[۱۱]، ۲۰۰۶؛کشاورز، ۱۳۸۹؛ وزارت جهاد کشاورزی، ۱۳۹۰). از این رو ، شناخت میزان آسیب پذیری نسبت به خشکسالی کشاورزان و خانوارهای آنان برای نیل به جامعه ای پایدار ضروری می باشد. با توجه به این­که بررسی آسیب پذیری نسبت به خشکسالی به صورت عادی در سطح محلی اتفاق می­افتد، مطالعات فاجعه باید قادر به تبیین ماهیت آسیب پذیری در سطح محلی و به ویژه در سطح خانوار باشند (لیو و همکاران، ۲۰۰۸

[۱] Liu et al.

[۲] Hayati et al.

[۳] Wilhite

[۴] Pitman et al.

[۵] Habiba et al.

[۶] Vulnerability

[۷] Jayanthi et al.

[۸] Anderson & Woodrow

[۹]

[۱۰] Guiqin et al.

[۱۱] Brikmann

***ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود است***

<

ارسال نظر برای این مطلب

نظر شما در مورد این مطلب پس از تایید نویسنده سايت نمایش داده خواهد شد.

نام شما :
پست الكترونيك :
سایت / وبلاگ :
نظر شما :
نحوه ارسال :
کد امنیتی :

تعداد صفحات : 1

درباره ما
اطلاعات کاربری
نام کاربری :
رمز عبور :
  • فراموشی رمز عبور؟
  • آرشیو
    پیوندهای روزانه
    آمار سایت
  • کل مطالب : 625
  • کل نظرات : 0
  • افراد آنلاین : 1
  • تعداد اعضا : 0
  • آی پی امروز : [Ip_Today]
  • آی پی دیروز : [Ip_Yesterday]
  • بازدید امروز : 74
  • باردید دیروز : 5
  • گوگل امروز : 0
  • گوگل دیروز : 0
  • بازدید هفته : 79
  • بازدید ماه : 251
  • بازدید سال : 358
  • بازدید کلی : 358
  • کدهای اختصاصی